Kinderjury: BoekUIT!

De winnaars van de Kinderjury 2020 zijn bekend: De waanzinnige boomhut wint in de categorie 6 t/m 9 jaar, Het leven van een loser kreeg in de categorie 10 t/m 12 jaar de meeste stemmen. Er waren nogal wat kinderen in mijn klas die deze boeken dit jaar lazen en erop hebben gestemd.

Leesoffensief

Veel kinderen en jongeren zoeken de boeken vanuit zichzelf niet op. Vandaar dat we hen een handje gaan helpen de komende 10 jaar. Het meest leesbare advies om leraren, leescoördinatoren en leesconsulenten van de bieb de weg te wijzen kreeg de titel Lees! mee. Een nogal directieve aanbeveling.

Dat zit hem natuurlijk in het uitroepteken dat nadruk geeft of een uitroep markeert. Mijn eerste project in het kader van het leesoffensief gaf ik in de titel ook een uitroepteken mee zonder dat ik daar iets dwingends mee bedoel. Het is een uitroep!: BoekUIT!

Logboek

Kinderen kiezen een boek uit de schoolbieb, de klassebieb of uit mijn persoonlijke verzameling actuele kinderboeken. Als ik inval, heb ik altijd een trolley bij me met de nieuwste kinderboeken, als aanvulling op het vaak troosteloze aanbod op veel scholen. Ze noteren titel, naam van de auteur en illustrator in hun logboek. Dan volgt er een spannende periode: het begin van het boek lezen. Ik adviseer kinderen om minimaal een fors aantal bladzijden aandachtig te lezen, bijvoorbeeld 25, om dan te beslissen of je het boek weglegt omdat het jouw boek niet is of dat je door gaat met lezen tot je het BoekUIT! hebt. Want alleen dan kun je over dat boek meepraten. Daar kom ik nog op terug.

De kreet BoekUIT! zetten ze achter het betreffende boek als dat ook het geval is; misschien ervaren kinderen het als een overwinning dat ze een heel boek uit hebben gelezen. Het markeert in ieder geval een periode van indringend lezen of misschien wel genieten. Het kan ook een uiting van een teleurstelling zijn omdat het avontuur hier eindigt. Hoe dan ook, bij mij op school telt een uitgelezen boek mee. Ook een niet-uitgelezen boek heeft zijn waarde, maar dan op een andere manier. Wie besluit om te stoppen en het boek terugbrengt noteert tot welke bladzijde hij is gekomen en schrijft erachter waarom hij met dit boek stopt. Dus een enkel woord kan al tot de verbeelding spreken: bijvoorbeeld saai, stom, moeilijk of niet interessant genoeg. Op basis van deze leesgeschiedenis kan een een professional een boekadvies geven dat beter aansluit bij deze lezer.

Boekkeuze

Kinderboekenschrijvers zeggen regelmatig dat kinderen die niet van lezen houden, waarschijnlijk nog niet het juiste boek hebben gevonden. En dat je na 3 of 4 stomme boeken kunt gaan denken dat lezen niet is, of je denkt dat er geen leuke boeken voor jou bestaan. Of dat lezen saai is en dat lezen dus niks voor jou is. Of dat die boeken niet voor jou zijn bedoeld. Dat is schrijver Alex Boogers ook overkomen. Hij schrijft daarover in Lang Leve de Lezer.  Rampzalig eigenlijk.

Boekadvies

De boekkeuze en het boekadvies kunnen een rol spelen in de leeservaring van een kind. In mijn project BoekUIT! kunnen de leerkracht, de leesconsulent of de biebmoeders en -vaders niet alleen vanuit de collectie of hun eigen leeservaringen advies geven maar hebben ze nu ook een logboek van een beginnende lezer ter beschikking met een schat aan informatie over de leesgeschiedenis waarop ze hun advies kunnen richten: meer van hetzelfde, vergelijkbare schrijvers, een totaal ander genre, boeken uit de Kinderjury, een veel bejubeld bekroond griffelboek enzovoort.

Kinderjury 2020

Wat was het spannend om dat project Kinderjury 2020 op te starten en door te zetten in de Corona-tijd. Het is gelukt! Ook online kun je het leven in real life beïnvloeden, zo blijkt. Ik had al een aantal boeken in huis die op de tiplijst stonden van de Kinderjury 2020 en met een budget dat ik van de directeur op mijn invalschool kreeg, kon ik een bestelling plaatsen bij de plaatselijke boekhandel. Die boeken heb ik opgehaald en afgeleverd bij de onderwijsassistent die op haar fietsje bij alle kinderen van groep 7 een verrassingspakketje aan de voordeur hing. Zo kon de hele klas lezen in de boeken die in 2019 uit zijn gekomen en die de tiplijst hadden gehaald. Online lieten de kinderen mij weten welke boeken bij hen het stempel BoekUIT! hebben gekregen. En dat maakt het stemmen voor de Kinderjury een stuk aantrekkelijker.

Rouleren

Kinderen konden het boek bij een klasgenoot in de brievenbus gooien of afgeven zodat er roulatie kwam. Het was wel spannend om te bedenken wie interesse zou kunnen hebben in jouw boek en het dan bij die klasgenoot te bezorgen. Met elke dag een half uur lezen ben je na een paar dagen wel door een gemiddeld kinderboek heen. Ik las zelf ook mee; dat is voor mij standaard. Ik wil het wel met de kinderen over de gelezen boeken kunnen hebben. Ervaringen uitwisselen, het verhaal bekijken, ingaan op vragen en op details die je opvielen.

JOJOradio

Door de crisis van voorjaar 2020 was het niet goed mogelijk om gesprekken over de gelezen boeken met de kinderen en met elkaar te voeren. Een enkel Zoom-gesprekje maar dat was het niet helemaal. Dat ga ik met de Kinderjury 2021 echt anders doen. Dan gaan de kinderen, niet af en toe maar wekelijks een radioprogramma van 15 minuten maken waarin de muziek en het radiomaken belangrijk zijn en waar de gesprekken over de gelezen boeken van de Kinderjury voor de inhoud zorgen: JOJOradio. Want als je op die manier boeken in de picture zet, dan is lezen stoer.

Aan de slag

Misschien wil je volgend jaar ook meedoen met de Kinderjury 2021? Of heb je nu al zin om wat te experimenteren met BoekUIT! Maak je plannen en ga beginnen! Misschien wil je meer weten over de aanpak, de organisatie, het startmoment en de mogelijkheden om budgetten los te maken bij je directeur of het bestuur? Want er is veel geld beschikbaar voor dergelijke initiatieven. Je kunt in september een online cursus bij me volgen. Of een live-training op locatie in Den  Bosch. Of een combi. Je gaat er veel van leren maar je gaat vooral op lange termijn heel veel plezier beleven aan deze taalrijke aanpak. Het verrijkt je werk ook nog want we werken SLO-proof qua doelen. En je leerlingen zijn blij en roepen steeds vaker: BoekUIT!

Druk op de knop

Schrijf je hier in voor de nieuwsservice
Je hoort als eerste het laatste nieuws over Taal en Media